Hoe luide protesten in stilte hun gelijk krijgen.  

Brandende autobanden en uit de grond getrokken stoeptegels. Dichtgetimmerde huizen en met graffiti bespoten monumenten. Ramen die met zwaar geschut aan diggelen zijn geschoten. Nog geen twee maanden geleden rijd ik, samen met mijn vriend, over het Plaza Italia in Santiago de Chile. Het epicentrum van de Chileense protesten. Ook het monumentale beeld uit 1928– weliswaar ontworpen door een revolutionair hemzelf– is niet gespaard gebleven. Als we rechtsaf slaan wijst de taxi chauffeur ons op een bosje verwelkte bloemen. ‘Mijn buurjongen Manuel, 14 jaar nog maar. Doodgeschoten door de politiemannen van Piñera. En waarom? Omdat hij vreedzaam aan het demonstreren was. Er is zoveel onrecht in dit land’ zegt hij verbitterd. ‘Maar we moeten niet vergeten, hij is gestorven voor een beter Chili’. 

Dat de protesten hun sporen hebben achtergelaten in de hoofdstad, staat buiten kijf. Sporen van Chilenen die zich, net zoals Manuel, hard maakten voor een beter Chili. Hoewel er al jaren sprake was van onvrede over de groeiende ongelijkheid in Chili, sloeg afgelopen oktober de vlam pas echt goed in de pan. Een tariefverhoging voor de metro werd het symbool voor alles wat er mis was in het land: een rijke staat waar de rijkdom allesbehalve eerlijk verdeeld is. Duizenden Chilenen trokken daarom de straat op. Hoewel de politie hard optrad tegen de volkswoede– waarbij ze de mensenrechten allerminst respecteerden – hielden de protesten aan. Voor een eerlijkere loon verdeling, voor een rechtvaardiger zorgstelsel,  voor een toegankelijker onderwijs, voor een sociaal vangnet.

Niet alleen in Chili liet men afgelopen jaar zijn onvrede massaal horen. In 2019 was er sprake van een wereldwijde golf aan demonstraties en protesten. In Bolivia kwam de bevolking in opstand tegen ‘plucheplakker’ Morales, die al meer dan 14 jaar aan de macht was. In Iran was het doorvoeren van een enkele overheidsmaatregel de druppel die de emmer deed overlopen. Duizenden betogers trokken ten strijde tegen het zittende regime. In Hongkong streden studenten maanden lang tegen de toenemende invloed van China. Ze zetten zich koste wat het kost in om hun democratische rechten in de toekomst te waarborgen. En ook dichterbij huis werd volop gedemonstreerd. Tegen stikstofmaatregelen, voor een betere onderwijs-cao, voor een beter klimaat. 

Zo druk het was op straat in 2019 met al die massale betogingen, zo akelig stil is het er op de meeste plekken nu. Het contrast kon niet groter zijn. Het bijna wereldwijde verbod op groepsvorming maakt het organiseren van protesten bijna onmogelijk. Het recht op vrij demonstreren is ons daarmee tijdelijk ontnomen. En ja, dat vind ik gezien de omstandigheden, volledig verdedigbaar. Wat niet verdedigbaar is, is de schrijnende paradox die daarmee aan het licht komt. 

Want de boodschap die de demonstranten in 2019 verkondigen, is in de huidige situatie urgenter dan ooit. Juist nu de Chileen niet de straat op mag, wordt duidelijk hoe groot de ongelijkheid is. Zonder sociaal vangnet zijn miljoenen Chilenen aan hun lot overgelaten. Gevolg? De groeiende ongelijkheid –  waar de Chilenen dus maandenlang tegen protesteerden – zal alleen maar verder toenemen. 

Zelfde verhaal voor Hongkong. De wereld kijkt weg en het bestuur in Hongkong wordt vervangen voor een pro-Chinese regering. De protestanten moeten met lede ogen aanzien hoe China haar macht uitbreidt en hoe daarmee de democratische waarden nog meer op het spel komen te staan. Waarden waarvoor de protestanten maandenlang hebben gestreden. 

Vraag is natuurlijk of in Nederland sprake is van een vergelijkbare ontwikkeling. Het sombere antwoord luidt ja: de roep van de klimaatdemonstranten om bescherming van het klimaat door de overheid, wordt met het huidige steunpakket aan KLM vooralsnog nauwelijks gehoord. Maar er is ook een opgewekter antwoord mogelijk op de vraag. Namelijk dat activisten van bijvoorbeeld Greenpeace ondanks het verbod toch met gerichte acties in staat blijken te zijn de zaak onder de aandacht te brengen. Knap, aangezien het protest uit niet meer dan elf actievoerders bestond. 

Kortom, de grootschalige vorm waarin in 2019 actie werd gevoerd, is momenteel vrijwel ondenkbaar. Terwijl juist nú het gelijk van de demonstranten pijnlijk wordt aangetoond. En dat is schadelijk, want ook op de langere termijn moeten hun democratische rechten worden beschermd. Het wordt naar mijns inziens dus hoog tijd voor een Zoomdemonstratie. Alhoewel Zoom? Is dat volgens de laatste berichtgeving rondom privacy niet op zichzelf al een demonstratie tegen Silicon Valley waard? 

Emma Verhaar (BA Geschiedenis, MA Bestuur & Beleid) // Geboren in ‘Little Amsterdam

Foto Header: © Michelle Ding via Unsplash

Leave a Reply

Welkom!

De Jonge Amsterdammer is hét platform voor Amsterdammers! Je favoriete podcasts, blogs en columns over actuele thema’s in Amsterdam!

Diversiteit is het sleutelwoord van De Jonge Amsterdammer. Alle meningen tellen op dit platform en in onze podcasts!
Ook jij kan je laten horen. Heb jij altijd al een blog/column willen schrijven. Neem dan contact met ons op!